Joga – aby poznać trzeba doświadczyć. Patrycja Gawlińska

Patrycja Gawlińska

Patrycja Gawlińska

Słowo „joga” w każdym budzi pewne skojarzenia oparte czasem na doświadczeniu, czasem na pewnej wiedzy teoretycznej a czasem tylko na samych wyobrażeniach.

Ci, którzy nie wiedzą, a chcieliby poznać, dowiedzieć się czym jest joga poszukują odpowiedzi, wyjaśnienia, wytłumaczenia, które ma przynieść zrozumienie.

Joga nie jest prostym do zdefiniowania pojęciem, gdyż joga nie jest jednolitym systemem, dotyczy wielu obszarów i płaszczyzn. Rozwijała się na przestrzeni tysięcy lat niezależnie w różnych miejscach Indii, była zgłębiana i przekazywana przez różnych mistrzów.

Samo słowo joga wywodzi się z sanskryckiego słowa „yuj”, które znaczy: scalać, łączyć, jednoczyć.

W hinduskim poemacie „Bhagavadgitgita”, który jest jednym z głównych tekstów dotyczących jogi, Pan Krisna tłumaczy Arjunie:

„Tylko znajomość jogi daje temu myślicielowi, którego umysł jest spokojny, rozróżnienie pomiędzy dobrem a złem i zdolność sprawnego kierowania własnym życiem”.

„Stały w jodze, przywiązanie odrzuciwszy, taki sam w powodzeniu i klęsce, działaj Ardżuno. Stan tak zrównoważonej jaźni jest nazwany jogą1.”

Patanjali, który jest uważany za „ojca jogi” w Joga sutrach pochodzących z około II w. „zdefiniował jogę jako yogas-citta-vrtti-nirodhah, co oznacza kontrolę poruszeń umysłu, intelektu i ego. Jedynie czysty umysł jest zwierciadłem duszy. Aby osiągnąć poznanie Jaźni, trzeba powściągnąć poruszenia umysłu, uczynić go niezmąconym”2. Joga rozumiana jest tu jako opanowanie zjawisk świadomości. Patanjali wymienia osiem stopni, czy elementów jogi (stąd Astanga Joga, asta – osiem, anga – człon, element), gdzie podstawą są dwa pierwsze człony: jamy i nijamy, które odnoszą się do sfery społecznej. To uniwersalne, etyczne wskazówki dotyczące stosunku do samego siebie i otaczającego świata, które bazują na zasadzie niekrzywdzenia (ahimsa). Asany odnoszą się do sfery fizycznej, pranajama do sfery fizycznej jak i psychicznej, pozostałe człony do sfery psychicznej.

Joga ma służyć polepszeniu komfortu życia, pomóc odnaleźć się w rzeczywistości i zmniejszyć cierpienie związane z egzystencją. To szczytne cele jogi.

Jednakże wszystkie te opisy dotyczą jogi, która powstała w Indiach dawno temu. Wraz z upływem czasu i rozpowszechnieniem systemu praktyki jogi na całym świecie, praktyka ta ulegała wpływom, przemianom zmieniając formę. Wielu nauczycieli jogi nadal powołuje się na stare teksty i bardzo długą indyjską tradycję, jednak joga jaką można znaleźć w fitness klubach czy nawet w szkołach jogi przybiera formę zupełnie różną od tej która istniała kiedyś w Indiach. Najczęściej przybiera formę półtora godzinnych zajęć w trakcie których ćwiczy się głównie asany. Asany pozycje jogi, ćwiczenia. I jak już wspomniane było wyżej asany to jeden z ośmiu elementów jogi, które odnoszą się do sfery fizycznej. Asany w nauczanej formie są dość świeżym elementem jogi, bo w ilości kilku set różnych pozycji pojawiły się dopiero w XX wieku. Joga stała się formą rekreacji ruchowej, formą terapii, antidotum na wszystkie cielesne dolegliwości, stała się innym zjawiskiem.

Dla laików często osnute gęstą mgłą tajemniczości przez co niejasności pojęcie „joga” może budzić obawę i niechęć do zajęć jogi. Jednak nie ma innego sposobu na przekonanie się czym jest obecnie joga, jak wybranie się na zajęcia i doświadczenie ich.

Czy zajęcia w jakiś sposób wpłyną na życie praktykującego? Tak. Poprawią jakość życia dzięki usprawnieniu ciała, dzięki nauce prawidłowego oddechu ułatwią zrozumienie pojawiających się w ciele skutków stresu i emocji. Praktyka jogi pomoże radzić sobie z problemami życia codziennego. A jeśli trafi się na dobrego nauczyciela to można wynieść z zajęć znacznie więcej korzyści.

Joga to nie ezoteryka, w którą aby wejść trzeba przejść niezwykłe inicjacje, bądź uzyskać namaszczenie niezwyczajnego guru. Joga to praktyka, którą trzeba wykonywać, aby doświadczyć jej efektów.

Patrycja Gawlińska jest nauczycielką jogi i kulturoznawcą. W Mysore, kolebce dynamicznej formy jogi (astanga vinyasa joga), ukończyła kurs asan, pranayamy, mudr oraz kurs nauczycielski pod kierunkiem BNS Iyengara. W aśramie Sadhana Mandir w Rishikesh poznała zaawansowane techniki medytacjne i praktyki energetyczne. Wegetarianka i wielbicielka indyjskich słodyczy. Obecnie nadal zgłębia ashtanga vinyasa jogę oraz od dwóch lat jogę w podejściu vinyasa krama. Wraz z mężem prowadzi szkołę jogi Yoga Shala w Zabrzu.

1Bhagawadgita. Pieśń czcigodnego Pana, przeł. Marta Kudelska, Kraków 1995, s. 14, 25

2Poznanie wyzwalające. Filozofia jogi klasycznej, Marzena Jakubczak, Kraków 1999